De hand van de ambachtsman


Credits: Ode to Things

De simpliciteit van het glas van de Sissy-boy boeide mij. Ik kocht het en drink er nog steeds met erg veel plezier uit. Door er bijna iedere dag uit te drinken, raakte ik meer en meer geïnteresseerd. Door verder te zoeken kwam ik bij verschillende kunstenaars en handwerkers die allemaal apart zo’n zelfde of gelijke soort glas hadden ontworpen. Het drinkglas van Keita Suzuki, een Japanse productontwerper, sprak mij het meest aan als opvolger van het glas wat ik eerder zag als goed design.

Het ‘Fujiyama Glas’ is een elegante kegel dat wanneer gevuld, de besneeuwde top van de berg Fuji portretteert. Het glas is speciaal bedoelt voor bier. Verschillende bieren met verschillende schuimkragen veranderen de scène van het glas. De miniatuur Fuji zal overal ter wereld de berg en Japan met de gebruiker herenigen. Dat is het idee.

Elk van de glazen is met de hand geblazen door ambachtslieden uit Japan. Dit is een van de redenen waarom ik dit glas zie als een goed design. Omdat elk glas alle aandacht heeft gehad van een handwerker voelt het speciaal. Het voelt niet als een glas zonder verhaal. Achter elk glas wat wordt geproduceerd zit een gedachte, een geschiedenis. Van elk glas is er maar één, ook al zijn ze met zovelen. 

Voordat de industriële revolutie opkwam, werd alles gemaakt met de hand. Geen massaproductie. Ook al werden er honderden producten gemaakt van één design, elk product was een individu. In de documentaire van de BBC, ‘Ghosts in the machine’ spreekt Philips-ontwerper Dieter Rams over massaproductie. Dit is de productie van grote hoeveelheden producten, gepopulariseerd door Henry Fords Model T begin 20e eeuw. Dit is vaak lopende bandwerk om producten naar werknemers te verplaatsten. Zij zijn gespecialiseerd in het uitvoeren van één bepaalde taak in het proces. Rams vindt dat we massaproducten moeten veranderen in kwaliteit producten.

Deze kwaliteit zie ik terugkomen in het design van Suzuki’s glas. In de moderne wereld waarin wij nu leven gaat hij terug naar het handwerk. Hij laat zijn producten niet maken in een fabriek waar er duizenden uitkomen. Hij laat zijn producten vervaardigen door de handen van ambachtslieden.

Het verschil met massaproductie is dat ambachtelijke producten, zoals het Fuji Glas, liefde in zich dragen. Elk exemplaar is uniek omdat er individuele aandacht aan is besteed. Het woord ambacht doet me denken aan vroegere tijden en oude beroepen zoals smeden. Maar zelfs in de moderne tijd leeft de ambachtsman nog steeds. Iets meer gemoderniseerd, maar toch. Aan ontwerpers als Suzuki is dit goed te zien.