In een ander licht


Credits: Tokujin Yoshioka

Simpel is al jaren in. Het succes van Apple’s elegante en simplistische producten is niet te missen. Toch is het niet Apple dat deze minimalistische aanpak op design heeft bedacht. Hiervoor moeten we terug naar eind 1970, terug naar Dieter Rams.

Dieter Rams was tot 1995 hoofddesigner voor het Duitse elektronicamerk Braun. Hij bedacht 10 principes waar ‘goed design’ aan moest voldoen. Goed design moet volgens Rams innovatief zijn, een product nuttig maken, esthetisch en onopvallend zijn. Het moet ons helpen een product te begrijpen, eerlijk en consequent zijn tot in het laatste detail. Daarnaast moet design duurzaam en goed zijn voor het milieu. Als laatste was “Less, but Better” Rams’ motto wanneer het ging om goed design. Het moest draaien om de essentiële aspecten van een product.

Een product dat naar mijn mening op bijna alle fronten goed design aanraakt is het KOU – AN Glazen Theehuis van Tokujin Yoshioka. Een ultra simplistisch bouwwerk wat uitgewerkt is tot in de laatste details. Een product wat versmelt met de natuur en een heel andere kijk geeft op de Japanse traditionele cultuur.

Het project van Tokujin is niet zomaar een gemoderniseerd theehuis dat is ontstaan uit een traditioneel theehuis. Het is een project dat de oorsprong laat zien van de eigen bijzondere Japanse cultuur. Het project van Tokujin is geplaatst in Seiryu-den, een historische tempel in Kyoto.

Tokujin is van mening dat het belangrijkste voor het opsporen van de “oorsprong”, het waarnemen is van de tijd die is gemaakt samen met de natuur. Deze perceptie uit hij door oppervlakkige ontwerpen te integreren met de natuur en door te spelen met lichtinval. Japanse natuurbeschouwing wordt vaak gekenmerkt door zijn onderscheidende ruimtelijke waarneming. Dit betreft de zintuigelijke realisatie van de atmosfeer om ons heen wat kan worden beschreven als tekenen van energieën. Een dergelijke manier van waardering van de intrinsieke schoonheid van de natuur wordt erkend in de Japanse theeceremonie.

KOU – AN heeft geen scroll of bloemen die geacht te worden verstrekt in de traditionele theehuizen. Echter heeft het theehuis een soort van glitters die lijken op rimpelingen van het water wat zich uitspreidt op de vloer. Ook komt er, op een bepaald punt in de middag, een regenboog te voorschijn. Dit wordt gecreëerd door de stralen van de zon en een prismadak en siert het theehuis alsof het een bloem van licht is.

Door KOU – AN kunnen bezoekers de natuurlijke wereld leren te waarderen door zich te mengen in hun omgeving. Daarnaast hebben zij de mogelijkheid om het hele Kyoto landschap vanuit die positie te zien, 220 meter boven de grond.

Door de puurheid van Tokujins ontwerp is zijn Glazen Theehuis voor mij echt een goed ontwerp. Hij wil het traditionele van zijn cultuur in een ander licht laten zien, zonder het echt te veranderen. Het contrast met de historische plek waar hij zijn ontwerp heeft geplaatst is uitstekend gevonden omdat je, wanneer je je in het theehuis bevindt, je alsnog alles om je heen kunt zien en je je toch een beetje waant in traditioneel Japans theehuis. De bijzondere Japanse cultuur blijft behouden.